تهاتر چیه؟ ممکنه واسه شمام پیش اومده باشه که در عین بدهکار بودن به فردی از اون بستانکار باشین. مثلا اتومبیل برادرتان رو خریده اید و اونم قبلا مقداری پول از شما قرض گرفته. در این حالت مردم میگن که بدهی و طلب بین دو نفر یِربه یِر شده. در عالم حقوق به این اتفاق تهاتر میگن. تهاتر در عالم حقوق قوانین خاصی داره. مهم ترین دلیلی که موجب تهاتر می شه اینه که دونفر با این وجود که از هم طلب دارن، به هم بدهکار باشن. اما چیزی که در قانون درمورد تهاتر اومده با اون چیزی که بین مردم واقع می شه فرق داره.

پول-نام-تصویر

 

معنی تهاتر

باید بدونیم که تهاتر بدون اراده ی دو طرف واقع می شه. اگه شرایط مقرر قانونی بین دو بدهی یا طلب وجود داشته باشه خودبه خود تهاتر اتفاق میفته، با این حال دو طرف می تونن از تهاتر صرف نظر کنن، یعنی چه قبل از این که دو دین اونا درمقابل هم قرار بگیره و چه بعد از اینکه شرایط تهاتر به وجود بیاد از اون بی خیال شن.

شکلای مختلف تهاتر

تهاتر بین دین و طلب دوطرفه دو شخص بدون اراده اتفاق میفته، اما ممکنه دادگاه هم جدا از اینکه رسیدگی به یک پرونده هر دو طرف رو مستحق مطالبه وجه و همینطور خسارات به دلیل قضاوت بدونه که به این حالت، تهاتر قضایی میگن. در نوع دیگری از تهاتر دو طرف می تونن بین دو دینی که شرایط یه جوری ندارن تهاتر کنن که بهش تهاتر قراردادی میگن.

شروط اتفاق تهاتر

در تهاتر شرطه که محل پرداخت دو دِین، زمان پرداخت اونا و درنهایت جنس موضوع دو دِین برابر باشه. ممکنه که طلب یکی از دو طرف به دلیل خرید ماشینی از طرف مقابل و طلب دیگری به دلیل قرض گرفتن مبلغ معینی باشه، این فرق در اسباب و دلیل ایجاد دو دین مانع تهاتر نیس. اما اختلاف در محل پرداخت بدهیا یا اختلاف در زمان پرداخت دو بدهی همونطور که در بالا گفته شد مانع اتفاق تهاتره، مگه اینکه یکی از دو طرف از حق خود مبنی بر پرداخت بدهی در محل مخصوص بگذره یا هزینه پرداخت در محل دلخواه اونا به وسیله دیگری پرداخت شه. در مواردی هم ممکنه که سررسید دو دین برابر نباشه. مثلا در طلب دوطرفه مسعود و مهدی، سررسید طلب مهدی فردا و سررسید طلب مسعود دوماه بعده. در این صورت این دو دین قابل تهاتر نیستن، مگه اینکه شخصی که زمان زیادی واسه پرداخت داره از این مهلت پرداخت صرف نظر کنه که در این صورت تهاتر ممکن هستش. در حالت دیگر ممکنه موعد پرداخت دو دین چندین ماه بعد ولی درست در یک زمان مشخص باشه، در این حالت طبق نظریه ی علمای حقوق تهاتر واقع می شه.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   معصومیت گمشده 

بعضی وقتا مقدار بدهیا هم برابر نیس که در این صورت به مقداری که دو طرف درمقابل هم بدهی و طلب دارن دیون اونا ساقط می شه. بین دینی که ثابت شده و دینی که دادگاه باید بهش رسیدگی کنه تا به پرداخت اون حکم بده تهاتر اتفاق نمی افته. تصور کنین که چکی از طرف شخصی در دست دارین اما اون رسید ساده ای با امضای شما داره که نشون می ده بهش بدهکار هستین. دادگاه باید بهش رسید رسیدگی کنه تا شما رو محکوم به پرداخت وجه کنه. در این صورت بین طلب محقق شما و طلب ثابت نشده ی اون تهاتر نمی شه. ممکنه طی تصادف اتومبیل خساراتی به شما وارد شه و با این وجود شما به عامل ورود ضرر بدهکار باشین. دین شما با خساراتی که مورد حکم دادگاه قرار نگرفته و بهش رسیدگی نشده، قابل تهاتر نمیشه.

جنس دین دو طرف هم باید برابر باشه. مثلا اگه عموی کشاورزتان مقداری برنج به شما بدهکار بوده و شمام وجه نقد بهش بدهکارید، تهاتر درمورد دو دین شما اتفاق نمی افته، گرچه که الان ممکنه این شرط به دلیل اینکه بیشتر دینا از نوع وجه نقده موردتوجه نباشه، اما اگه دقیقا هر دو به هم برنج بدهکار باشین و همه برنجاتون به خاطر طلب تون به شخص دیگری ضبط شه، تهاتر اتفاق نمی افته چون موضوع دین شما حق کس دیگری غیر از عموی تونه.

با گسترش استفاده از ارز در مبادلات و معاملات روزمره، این سؤال پیش میاد که بین دو دین یکی با موضوع ارز و دیگری پول ملی تهاتر حاصل می شه یا نه؟!قانون مدنی در این مورد حکم صریحی نداره اما به نظر علمای حقوق تهاتر در این مورد اتفاق نمی افته.

در آخر باید بدونیم که مقررات قانون مدنی درمورد تهاتر مفصل و کامل نیس، واسه همین علمای حقوق سعی کردن تا با تفاسیر زیاد به تعریف مواردی بدن که در قانون مدنی به اونا اشاره نشده.

تهیه شده در: chetor.com


۱

دسته‌ها: آموزشی

دیدگاهتان را بنویسید